Βίντεο για τη σπογγαλιεία

Είναι το πιο δυνατό και ανθεκτικό, από τα παραπάνω είδη. Τα καλύτερα λαγόφυτα εντοπίζονται αποκλειστικά στη νότια Ιταλία.

Εμφανισιακά μοιάζει αρκετά με τον μανταπά, είναι όμως πιο λεπτό.

Λόγω της δύναμης και της ανθεκτικότητάς του, χρησιμοποιείται κυρίως για βιομηχανική χρήση, για λείανση και καθαρισμό επιφανειών όπως το δέρμα, το γυαλί, η πορσελάνη, τα κεραμικά κτλ. Πολλά λαγόφυτα βγαίνουν από τη φύση τους ολοστρόγγυλα και μοιάζουν με χωνιά ή καπέλα με εκπληκτική εμφάνιση. Αυτά χρησιμοποιούνται κυρίως για διακοσμητικούς λόγους, στολίζοντας επιφάνειες.

Διατίθενται σχεδόν αποκλειστικά σε φυσικό χρώμα (καφετί).

Είναι το δεύτερο σε χρήση και αναγνωρισιμότητα, μετά το καπάδικο.

Ο τόπος προέλευσής του είναι το Αιγαίο πέλαγος, το Ιόνιο πέλαγος, η Αδριατική θάλασσα και η νότια Ιταλία. Είναι πιο συμπαγές και σκληρό λόγω του ότι οι τρύπες στην επιφάνειά του είναι πολύ μικρότερες από το καπάδικο. Λόγω του μικρού του μεγέθους, χρησιμοποιείται κυρίως για τον καθαρισμό προσώπου και παιδιών. Αν και είναι πολύ δυνατό και ανθεκτικό σφουγγάρι, το μικρό του μέγεθος περιορίζει τη χρήση του.

Διατίθεται σχεδόν αποκλειστικά ασπρισμένο.

Είναι το πιο διαδεδομένο είδος σφουγγαριού. Η προέλευσή του είναι η Μεσόγειος θάλασσα (Αιγαίο πέλαγος και βόρειες ακτές της Αφρικής).

Το μέγεθός τους ποικίλλει από 3 μέχρι περίπου 13 ίντσες και μπορούν να βρεθούν σε δύο είδη:

- Στις φόρμες που είναι στο φυσικό τους σχήμα (ολοστρόγγυλα) και μέγεθος, όπως βγαίνουν από τη θάλασσα.

- Στα κομμένα που είναι κομμάτια που προέρχονται από τεμαχισμό μεγαλύτερων σφουγγαριών.

Μπορούν να βρεθούν είτε στο φυσικό, καφέ τους χρώμα είτε ασπρισμένα, ανάλογα με την επιθυμία του πελάτη.

Το καπάδικο χρησιμοποιείται κυρίως από ενήλικες και παιδιά για μπάνιο. Είναι εξαιρετικά φιλικό για το δέρμα, δεν προκαλεί αλλεργίες και, εκτός από τον καθαρισμό του δέρματος, απομακρύνει τα νεκρά κύτταρα. Χρησιμοποιείται και για πλύσιμο και καθαριότητα διαφόρων χώρων αφού κατακρατά μεγάλη ποσότητα νερού και ταυτόχρονα αυτοκαθαρίζεται πολύ γρήγορα, αποβάλλοντας από πάνω του τη σαπουνάδα και τις ακαθαρσίες με ελάχιστο νερό, σε σχέση με το συνθετικό σφουγγάρι.

Χρησιμοποιείται επίσης για βάψιμο επιφανειών (τοίχου και ξύλου). Η πορώδης επιφάνεια του επιτρέπει, όταν ακουμπά με τέχνη τις επιφάνειες, να αφήνει ακανόνιστα αλλά πολύ αρμονικά σχέδια.

Η επιστροφή των σπογγαλιευτικών ξεκινούσε το Σεπτέμβρη.

Όταν τα πρώτα σκάφη εμφανίζονταν στον ορίζοντα, από το κεντρικό λιμάνι, γυναίκες και παιδιά κοιτούσαν για τους αγαπημένους τους. Αν η σημαία κάποιου σκάφους βρίσκόταν μεσίστια, αυτό σήμαινε ότι κάτι κακό είχε συμβεί.

Το ταξίδι είχε ξεκινήσει. Δεν υπήρχε πολύς καιρός για ανάπαυση και ύπνο, ο καθένας είχε αναλάβει τις αρμοδιότητές του. 

Τα πλοία συνήθως ταξίδευαν σε στόλους. Σε κάθε στόλο, υπήρχαν τα σπογγαλιευτικά, που μετέφεραν τους ανθρώπους που ήταν υπεύθυνοι για το ψάρεμα των σφουγγαριών. Επίσης, σε κάθε ομάδα σκαφών υπήρχε το λεγόμενο "ντεπόζιτο", ένα μεγαλύτερο σκάφος που μετέφερε τη συγκομιδή, το φαγητό και άλλα βασικά είδη.

Οι μέθοδοι κατάδυσης έχουν εξελιχθεί τις τελευταίες δεκαετίες.

Αρχικά, ένα μικρό σκάφος έψαχνε για σφουγγάρια στο βυθό της θάλασσας, χρησιμοποιώντας το "γυαλί". Όταν εντόπιζε ένα καλό τόπο, ο δύτης ετοιμαζόταν για τη βουτιά. Βουτούσε χωρίς στολή, έχοντας στα χέρια του μια μεγάλη πέτρα ("Σκανταλόπετρα" ή "Ρεβέρα"), που θα τον βοηθούσε να φτάσει στο βυθό. Φυσικά, επειδή το οξυγόνο τελείωνε σύντομα, δεν είχε πολύ χρόνο διαθέσιμο και έπρεπε σύντομα να αναδυθεί.

Επειδή η προηγούμενη μέθοδος δεν ήταν πολύ αποτελεσματική, αντικαταστάθηκε από μια άλλη, όπου ο δύτης κουβαλούσε μαζί του μια σωλήνα, για τη μεταφορά του οξυγόνου (μέθοδος "Φερνέζ"). Επίσης, κρατούσε ένα σχοινί που θα χρησιμοποιούσε για να κάνει σήμα, σε περίπτωση που κάτι δεν πήγαινε καλά. Ένας άντρας πάνω στο πλοίο ("κολαουζιέρης") ήταν υπεύθυνος για το δύτη.

Καθώς τα χρόνια πέρασαν, η μέθοδος εξελίχθηκε. Σε μερικά σκάφη, ο δύτης βουτούσε φορώντας ειδική στολή και ένα κράνος, που ονομαζόταν "Σκάφανδρο".

 Το βασικό πρόβλημα με τις δύο προηγούμενες μεθόδους ήταν ότι, επειδή ο δύτης έμενε στο βυθό, για μεγάλο χρονικό διάστημα, στο σώμα του συσσωρευόταν άζωτο. Αν αναδυόταν πολύ γρήγορα, τότε δεν θα προλάβαινε ο οργανισμός του να το αποβάλλει, με αποτέλεσμα  να δημιουργούνται θρόμβοι. Σαν αποτέλεσμα, ο δύτης υπέφερε αβάσταχτους πόνους, οδηγώντας σε προσωρινή ή μόνιμη παράλυση ("νόσος των δυτών"), ακόμα και θάνατο. Αυτό οδήγησε στο θάνατο πολλών σφουγγαράδων, που πολλές φορές θαβονταν σε ξένα μέρη ή μεταφέρονταν στην Κάλυμνο, για να κηδευτούν. Από αυτό το μεγάλο πρόβλημα, εμπνεύστηκαν και δημιούργησαν το "χορό του Μηχανικού", αφιερωμένο σε όλους αυτούς που έχασαν τη ζωή τους ή έμειναν ανάπηροι.

Σήμερα, οι δύτες χρησιμοποιούν είτε το σύστημα "Ρεβέρα" ή βουτούν χρησιμοποιώντας ένα σύστημα με κομπρεσέρ (πάνω στο σκάφος) που τους παρέχει το απαραίτητο οξυγόνο.

Το Πάσχα είχε περάσει και ήταν καιρός για τα σπογγαλιευτικά σκάφη να αναχωρήσουν. Το ταξίδι θα διαρκούσε περίπου 6-7 μήνες. Πολύς καιρός...

Οι οικογένειες των πληρωμάτων (ειδικά των δυτών) ανησυχούσαν για την υγεία των δικών τους. Θα τα κατάφερναν να γυρίσουν ζωντανοί στα σπίτια τους; Οι καταδύσεις για ψάρεμα σφουγγαριών ήταν ανέκαθεν ένα πολύ επικίνδυνο επάγγελμα και πολλοί δύτες είχαν θαφτεί σε άγνωστα μέρη.

Στο Λαφάσι γίνονταν οι τελικές ετοιμασίες των σκαφών. Οι εργάτες έκαναν τις απαραίτητες εργασίες (βάψιμο, συντήρηση κ.α.) καθώς και ελέγχους για πιθανά προβλήματα. Έπρεπε να διασφαλίσουν ότι όλα θα πήγαιναν καλά κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.

Οι καπετάνιοι είχαν ήδη κάνει τις συμφωνίες με τους ναύτες και τους προμηθευτές, που τους παρείχαν τα τρόφιμα και τα άλλα απαραίτητα. Οπότε, ήταν ώρα για διασκέδαση. Τα τελευταία τους βράδια στην Κάλυμνο, μαζεύονταν για φαγητό και τραγούδι, χορεύοντας και συζητώντας τις τελευταίες λεπτομέρειες.

Τη μέρα της αναχώρησης, παπάδες, περιτριγυρισμένοι από πλήθος Καλυμνίων, τελούσαν αγιασμό στο κεντρικό λιμάνι της Καλύμνου, για να κρατήσει ο θεός ασφαλή τα "παιδιά" τους. Οι γυναίκες, φορώντας τα μαντήλια τους, έδιναν στους δικούς τους τις καλύτερες ευχές.

Θα τα έβγαζαν, όταν τα μέλη της οικογένειάς τους επέστρεφαν.